Dete Partizana

Iz ličnog ugla

Ponukan pitanjem na tviteru “Ko vam je prva asocijacija na pojam ‘dete Partizana’?”, odlučih se da napišem nešto na tu temu. Taj pojam u JSD Partizan, prije svega u fudbalskom i košarkaškom klubu, ima već neko mitološko značenje. Ali, i višeslojno, podložno individualnim i subjektivnim definicijama samog pojma. Tako su za pojedine navijače djeca Partizana ne samo igrači ponikli u klubu, koji su proveli neki duži period u istom, nego često i igrači koji su u Partizanu bili ili jako kratko ili nikako, a deklarisani su navijači kluba.

Svi mi, koji smo rasli i odrastali uz taj klub, djeca smo Partizana, svako na svoj način. Ipak, ako razmišljam o igračima koje sam lično gledao u dresu svog kluba, svjesno doživio, ali i pratio njihov kasniji odnos prema klubu, lično nemam dilemu ko je moja prva asocijacija na gore postavljeno pitanje.

Čovjek, pa tek onda fudbaler

Dječak iz Semberije, koji se još kao dvanaestogodišnjak i omladinac Podrinja iz Janje zakleo da će postati prvotimac svog Partizana. Koji se kao dječačić iz topline roditeljskog doma otisnuo u veliki grad, u najgore i najopasnije, najbolesnije vrijeme koje pamti ne samo taj grad, nego i čitava regija. I, uprkos tome postao ne samo vrhunski fudbaler. Ne, to je sporedno. Postao je prije svega vrhunski Čovjek. Koji nikada ne prestaje da naglašava da zasluge za njegov razvoj nosi i Partizan, Partizanov sistem vrijednosti, bar u istoj mjeri koliko i kućni odgoj u djetinjstvu. Igrač, ali prije svega Čovjek, kojeg su po sopstvenim navodima oblikovale veličine poput Ivice Osima, Vladice Kovačevića.

Svrha ovog teksta nije raspredanje o brojkama i dostignućima iz njegove karijere. To je sve već dobro poznato. Želim prije svega da pišem o njegovom odnosu prema Partizanu, o odnosu prema društvu koje ga okružuje, o odnosu prema ljudima uopšteno.

U Partizanu je proveo mladost i ključni period odrastanja u najbolesnije moguće vrijeme, i najbolesnijem mogućem okruženju. Klubu je na terenu dao mnogo. Na kraju i jedan od najlukrativnijih transfera svih vremena, ako uzmemo vremenske relacije u obzir. Aston Villa je te 1995. platila ozbiljan iznos za igrača čiji tim nije nastupao u evropskim takmičenjima, koji je bio totalni anonimus u evropskim okvirima.

Taj igrač je potom i u Engleskoj i u Španiji i u Italiji i u Rusiji napravio više nego respektabilnu karijeru. A, prije svega u dresu reprezentacije zemlje koja je za njegove karijere više puta mijenjala i ime i simbole i oblik. Bio prvi strijelac Evropskog prvenstva. Dao gol za pamćenje na starom Wembley-u, osvojivši FA Liga kup. Dao Real Madridu tri gola na Bernabeu.

Kao funkcioner je nekada znao da bude i na prvi pogled neprincipijelan. Nakon “rata” sa Tomislavom Karadžićem ipak je na kraju završio u “Toletovom savezu”. Ipak, u istom je kao potpredsjednik dobio odriješene ruke u radu sa mladom reprezentacijom i svim mlađim selekcijama, što je donijelo značajne rezultate srpskom fudbalu počev od osvajanja EP u Litvaniji 2013. godine za ekipe U19 do titule na SP u Novom Zelandu U20 2015. godine.

No, ništa od navedenog nije razlog zašto ga ja smatram istinskim djetetom kluba koji volim, možda i njegovim najboljim predstavnikom uopšte. Razlog su njegovi ljudski kvaliteti. Njegovi stavovi i gard kojim iste brani i ispred kojih stoji.

Otpor i raskrinkavanje

Jedan je od prvih sportista koji je jasno i nedvosmisleno, javno pružio otpor režimu Slobodana Miloševića. Kasnije je, kao još aktivan fudbaler, u TV duelu na tada najgledanijem političkom formatu verbalno i retorički do kože i blama ogolio radikalski ološ u obliku današnjeg predsjednika Republike Srbije. Preporučujem svakom da ovo pogleda, ako već nije, a i ako jeste, onda da ponovi. Ako se ne varam, ovo je bio posljednji TV duel u političkoj karijeri Aleksandra Vučića do današnjeg dana.

Meho, dženaza, Srebrenica, Koševo

Na oproštaju od reprezentativnog dresa Srbije, slavljenik je kao specijalnog gosta pozvao svog trenera iz mlađih dana. Od svih njegovih trenera kroz karijeru, specijalni gost u Beogradu bio je Mehmed Alihodžić iz Janje. Meho je za tu priliku stigao iz Austrije, bio gost u loži stadiona JNA za vrijeme utakmice Srbija – Bugarska, a na slavlju nakon utakmice gostima se obratio sam slavljenik: “Siguran sam da sve ovo ne bih postigao da nije bilo jednog trenera. Moj najdraži trener, koji je večeras među nama, je Meho Alihodžić.” Potekle su suze, i njemu i Mehi.

Više godina kasnije zadesio se u rodnoj Janji. Kada je ulazio u gradić, ugledao je povorku koja je krenula na dženazu bivšem fudbaleru Podrinja, Jakubu Nuhanoviću. Zaustavio je vozilo, izašao i skrušeno stao dok je povorka prolazila. Trajalo je do dobrih deset minuta. Kiša je lila tog dana.

U kvalifikacijama za Svjetsko prvenstvo u Njemačkoj 2006. reprezentacije Srbije i Bosne i Hercegovine su igrale u istoj grupi. Prvi duel je odigran na sarajevskom Koševu. U jednog trenutku pored aut linije uz istočnu tribinu stadiona došlo je do koškanja i naguravanja igrača te dvije ekipe. Sudija je morao da interveniše, čak se i delegat našao na terenu. Potpuno nezaineresovan za ta dešavanja, on je stajao uz klupu za rezervne igrače na drugoj strani terena. U tom momentu je sa zapadne tribine Koševa poletio kamen i proletio samo par centimetara pored njegove glave. Vidjelo je to par hiljada gledalaca, vidjeli su su i akteri sa klupe BiH. On se sagnuo, uzeo kamen i krenuo. Svi su očekivalo da će sa dokaznim materijalom krenuti ka kamerama, sudiji, delegatu. Što bi svakako bilo legitimno i FSBiH donijelo neku drakonsku kaznu. Međutim, on je kamen krišom i mangupski “sakrio” pored terena, ne izazivajući ni najmanju pažnju kamera, sudije ili delegata.

2016. godine mnoštvo bivših zvijezda prihvatilo je poziv iz Srebrenice da odigraju prijateljski meč sa lokalnim Guberom. U timu “Humanih zvijezda” nastupili su Mehmed Baždarević, Mirza Varešanović, Elvir Bolić, Vlatko Glavaš, Dževad Šećerbegović… Kao specijalni gost pojavio se i on. Obećanje dato Emiru Deliću, novinaru Al Jazeere i jednom od organizatora, da će doći i nastupiti, ispunio je. Tribine su bile pune, između ostalog i zbog njega. Na kraju su i bošnjački i srpski predstavnici vlasti u Srebrenici naglasili da je taj meč jedna od najljepših priča koja je iz Srebrenice otišla u svijet. Zahvaljujući i njemu.

I pozorište i “Romanija”

Koliko kao ličnost odskače od svakog prosjeka prostora na kojima je rođen i odrastao ponajbolje simbolizuje ovaj kolaž fotografija. Iako bez nekog visokog formalnog obrazovanja, retorički je briljantan, ne samo u kontekstu fudbala. Opet vam preporučujem da pogledate snimak političkog TV duela sa A. Vučićem.

Neko je ko se, kao bivši fudbaler i fudbalski radnik, bavi pozorišnom glumom. Istovremeno u svako doba spreman da se lati i mikrofona u kafani i zapjeva i jednog i drugog Halida. I jedno i drugo smatra zadovoljstvom, i jedno i drugo smatra neophodnim za mentalni razvoj, ali i satisfakciju onog nevidljivog što zovemo dušom. Zašto bi se, uostalom, pozorište i kafana međusobno isključivali? Ne, on nije isključiv, atipično za Balkan.

Ljubav prema klubu, ali prije svega stav i dostojanstvo

U martu je, bez ikakve prethodne najave i medijske pompe, kao trener preuzeo svoj Partizan. Klub koji je u tom momentu bio klinički mrtav. Što na sportskom, što na finansijskom planu. Uz čuđenje cjelokupne javnosti, pa i autora ovog teksta, uz pitanje: “Što mu ovo treba u životu?” Nije mu trebalo. Preuzeo je kormilo Partizana kada niko drugi na to ne bi ni pomislio. On jeste. Ne zato što mu je taj korak “trebao u životu”, nego zato što je to njegov Partizan. Klub koji voli, koji ga je oblikovao i koji je njegova porodica.

Kao trener početnik osvojio je Kup Srbije, kvalifikovao se za grupnu fazu Lige Evrope, čime je klub spasio od potpunog finansijskog kolapsa. Dominirao na derbi mečevima protiv Crvene zvezde, čiji najveći uspjeh u njegovoj eri na kupi Partizana jesu dva ili tri šuta na gol Vladimira Stojkovića. Ipak, najveće dostignuće i njegova najveća zasluga kao trenera voljenog kluba jeste reforma sportskog sektora. Stvaranje nečega što liči na sistemski rad, a što Partizan inače ne krasi godinama, da ne kažemo decenijama. Svako strano pojačanje se ispostavilo kao pun pogodak. Igrači dovedeni za “siću” samo za godinu dana su dobili višestruku tržišnu vrijednost. Afirmisao je nekoliko mladih igrača, djece, od kojih je jedan ljetos prodan za deset miliona eura, čime je klub ponovo spašen od finansijskog kraha. Istovremeno je i oživio karijere koje su odavno smatrane završenim, mrtvim. Nastupi u Ligi Evrope u prošloj sezoni bili su jedan novi, moderan, atraktivan Partizan. Partizan koji je dominirao na pet od šest mečeva u grupnoj fazi. Koji je bio tema u evropskoj fudbalskoj javnosti u najpozitivnijem kontekstu.

Na kraju je otišao sam. Ne zbog neuspjeha. Ne zbog nedostatka “muda”, bar toga je imao uvijek napretek. Otišao je jer nije mogao da dozvoli da mu dešavanja u i izvan kluba oduzmu i dostojanstvo, nakon što su mu već duže vrijeme vrijeđala inteligenciju. Kao što vrijeđaju inteligenciju svakom inteligentnom čovjeku.

Sve ove i poznate i neke možda manje poznate epizode i angedote su samo argumenti za moju, naravno krajnje subjektivnu, tezu:

Savo Milošević, dete Partizana.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana.