Šta bi bilo, da nije bilo…? Prvi deo: Fudbal 1992-2000

Istorija

Vječna dilema i pitanje: Šta bi bilo da se nije raspala bivša Jugoslavija i da nije bilo rata? Svako od nas, rođen, odrastao ili na bilo koji način vezan za prostore Zapadnog Balkana, sigurno si je bar jedanput postavio ovo pitanje. Bilo u ličnom, bilo u nekom opštem kontekstu. Mi iz redakcije smo se često pitali kako bi se stvari odvijale na sportskom planu, da nije došlo do disolucije SFRJ. Tako se rodila i ideja o ovom tekstu, gdje ćemo nas trojica da, svako iz svog ugla i na svoj način, da pišemo taj neki fiktivni scenario: Šta bi bilo, da nije bilo rata i raspada? Kako bi izgledao naš Partizan, kako bi se razvijao od 1992. godine do danas? Kakve rezultate bi ostvarila reprezentacija Jugoslavije u istom periodu?

Temu smo podijelili na tri sporta – fudbal, košarka i odbojka, te na tri perioda: od 1992. do 2000, od 2000. do 2010. i od 2010. do danas. Pa, da počnemo.

Fudbal 1992. – 2000.

 

Počnimo sa Partizanom. FK Partizan je na sezonu 1991/92 dočekao i započeo sa velikim ambicijama i očekivanjima. Tim sastavljen od mnoštva reprezentativaca i mladih talenata preuzeo je tada najbolji trener Jugoslavije, jedan od kasnije najtraženijih stratega u Evropi i tadašnji selektor reprezentacije – Ivica Osim. Sezona je bila utoliko veoma specifična, što su klubovi iz Slovenije i Hrvatske, koje su se još početkom 1991. godine odvojile od Jugoslavije, odustali od takmičenja. Na proljeće je buknuo rat i u Bosni i Hercegovini, tako da su i tamošnji klubovi usred takmičenja napustili ligu.

Rezultat tih dešavanja je bilo poluregularno takmičenje, blago rečeno. Šta se naime desilo nakon istupanja klubova iz BiH? Do tada ostvareni rezultati klubova iz BiH i ostalih su ostali na snazi, dok su sve kasnije neodigrane utakmice bile registrovane u korist klubova iz Srbije, Crne Gore i Makedonije. Ta suluda odluka imala je za posljedicu da je npr. Partizan na terenu izgubio od mostarskog Veleža, dok najveći rival Crvena zvezda protiv istog tog Veleža nije ni igrala, a osvojila je tri boda za zelenim stolom. Da su se nakon istupanja bh. klubova sve njihove utakmice od početka prvenstva poništile, kako nalagali i razum i logika i fer plej, velika je vjerovatnoća da bi Partizan postao novi šampion države. Ovako je Crvena zvezda i po drugi put uzastopno odbranila naslov. Partizan je, s druge strane, u dvomeču protiv najvećeg rivala osvojio Kup Jugoslavije.

Ovdje se i po prvi put postavlja pitanje “Šta bi bilo, da nije bilo…?” Šta bi se desilo da su to prvenstvo igrali svi klubovi iz cijele, tada već raspale i ratnim požarom zapaljene SFRJ? Ja sam mišljenja da bi se trka za naslov šampiona i u tom slučaju vodila izmeću beogradskih vječitih rivala. Crvena zvezda je u isto ušla kao aktuelni klupski šampion Evrope, slabija za Roberta Prosinečkog, ali jača za nekoliko kvalitetnih pojačanja, odličnog trenera (Vladica Popović) i veće iskustvo kod okosnica tima iz prethodne sezone. Partizan je pod Osimom djelovao barem na istom nivou kao ta Zvezda. Od četiri meča između ta dva kluba u toj sezoni u Kupu i ligi, tri su završena neriješenim rezultatom, dok je Partizan dobio jedan. Moj scenario dakle kaže da bi šampion cjelovite SFRJ 1992/92 bio Partizan. S druge strane, Crvena zvezda bi po tom scenariju domaće utakmice u Kupu evropskih šampiona igrala u Beogradu, a ne u egzilu u Temišvaru i Sofiji. I ovako je Zvezda bila samo jednu pobjedu udaljena od finala KEŠ-a u Londonu, a ja sam sklon vjerovanju da bi u mom scenariju ne samo igrala u istom, nego i odbranila titulu iz 1991. To bi značilo da bi Jugoslavija u prvoj sezoni Lige šampiona 1992/93 imala dva predstavnika.

Beogradski derbi u finalu Lige šampiona 1993.? Zašto ne? Oba kluba bi u ovom zamišljenom scenariju imala jezivo kvalitetne timove. Uzmimo Partizan: Omerović, Stanojković, Nebojša Gudelj, Novak, Milanič, Stanojković, Vujačić, Jokanović, Mijatović, Zahović, Krčmarević, Vorkapić… U pozadini jedna od najtalentovanijih generacija u istoriji kluba: Savo Milošević, Nađ, Ćirić, Đorđe i Ivan Tomić… A, sav taj silni potencijal u rukama Ivice Osima. Dok pišem ove redove, obuzima me jeza po cijelom tijelu, a u krajičku oka se krije i poneka suza.

Dodajmo na sve to i već uspostavljen sistem omladinske škole na najvišem nivou, izgradnju SC Teleoptik, čiji idejni tvorac je bio upravo Ivica Osim. Jasno je i laiku da bi taj i takav Partizan igrao dominantnu ulogu ne samo na domaćem nivou, nego i na evropskoj sceni. Upravo je 2016. godine veliki, a poslovično oprezni i skromni Ivica Osim u ovom kontekstu izjavio: “Da nije bilo rata, Partizan bi bio kao Barcelona.” Ironija sudbine je da je uspon katalonskog kluba počeo upravo te 1992. godine osvajanjem KEŠ-a u Londonu. Istog tog takmičenja, za koje ja smatram da bi ga osvojila Crvena zvezda, a onda ga godinu dana kasnije predala Partizanu.

Da, siguran sam da bi u periodu od 1992. do 2000. Partizan osvojio bar jedan evropski trofej i uzdigao se u društvo elitnih evropskih klubova. Svakako istovremeno sa najvećim rivalom, da budemo fer do kraja. Partizan na domaćoj sceni u tom periodu svakako jeste bio izuzetno dominantan, osvojivši pet od osam mogućih titula šampiona. Crvena zvezda je istovremeno odnijela samo dva naslova. Ipak, na evropskoj sceni su oba kluba postala potpuno irelevantna. Raspad zemlje, ratovi, sankcije. Sve je otišlo dođavola. Umjesto Lige šampiona – TV Liga šampiona.

Reprezentacija Jugoslavije. Na ovu temu neću mnogo i opširno pisati. I bez igrača iz Hrvatske i Slovenije SFRJ se dominantno plasirala na Evropsko prvenstvo 1992. u Švedskoj, gdje je važila za jednog od glavnih favorita za osvajanje titule. Svi znamo šta se na kraju desilo: Umjesto suspedovane (krnje) Jugoslavije, na EP je otišla Danska, koju je u kvalifikacijama Osimov tim ponizio, te senzacionalno osvojila titulu šampiona Evrope.

Eh, sad, šta bi bilo, da nije bilo…?

Zamislite samo ove timove na velikim takmičenjima od 1992. do 200.:

EP 1992.: Omerović, Stanojković, Hadžibegić, Mihajlović, Jugović, Jokanović, Boban, Stojković, Savićević, Mijatović, Pančev. A, na klupi: Šuker, Bokšić, Jarni, Novak, Prosinečki, Vidaković, Baždarević, Kodro, Milanič, B. Brnović, Asanović, Bilić… Pa, ovi sa klupe bi se prošetali do naslova u toj Švedskoj.

SP 1994.: Ladić, Milanič, Bilić, Vujačić, Mihajlović, Jugović, Jokanović, Boban, Stojković, Mijatović, Šuker. Klupa: Bokšić, Jarni, Kodro, Stanić, Prosinečki, Štimac, Zahović, Milošević, Vlaović, Ilija Ivić, Đukić…

EP 1996.: Ladić, Stanić, Bilić, Đukić, Mihajlović, Jugović, Boban, Stojković, Savićević, Mijatović, Šuker. Klupa: Bokšić, Jarni, Štimac, Kodro, Prosinečki, Jokanović, Milanič, Zahović, Vlaović, Ivić, Cvitanović, Milošević, Kovačević…

SP 1998.: Kralj, Stanić, Bilić, Šimić, Mihajlović, Jugović, Boban, Savićević, Stojković, Mijatović, Šuker. Klupa: Bokšić, Stanković, Jokanović, Drulović, Kovačević, Milošević… previše napadača? Da, dođavola!

EP 2000.: Kralj, Stanić, Šimić, Mihajlović, Jarni, Jugović, Nađ, Stanković, Drulović, Kežman, Milošević. Klupa: Salihamidžić, Baljić, Bolić, Kovačević, Rapaić, Olić… Dosta, ne mogu više.

Pogledajte ova imena, sjetite se svoh onih koje sam sasvim sigurno zaboravio i zapitajte se koliko od ovih mogućih trofeja bi ta i takva Jugoslavija osvojila. Sve? Umjesto odgovora samo pogledajte na fotografiju Ivice Osima iznad ovog dijela teksta i pustite suzu.

1 razmišljanje na “Šta bi bilo, da nije bilo…? Prvi deo: Fudbal 1992-2000

  1. Uz to sam siguran da bi bili domaćini jednog ep, a možda ćak i sp. što bi značilo da bi se u Beogradu, Novom Sadu, Zagrebu, Ljubljani, Skoplju, Sarajevu i Podgorici modernizovali postojeći stadioni, odnosno izgradile bi se komplet nove moderne Arene. Splitski Poljud bi se možda malo doterao, nema se tu mnogo promeniti – lep je jednostavno kakav je. Naša liga bi privukla više gledalaca, bila bi možda tik iza Engleza, Španaca, Nemaca i Italijana. Verujem da bi u današnjem vremenu neki sportski kanali stvorili neki moderan TV-format, koji bi okupio i zapalio masu pred malih ekrana kao što je tada to činila emisija “Vreme sporta i razonode” u vremenu radioprenosa i tranzistora. Predveče snimci utakmica koje su se prenosile tokom dana, uključujući analize “TV-Stručnjaka” i starih asova poput Mijatovića, Piksija, Safeta, Bažarevića i Bobana. O Košarci da ne pričam, već je i tada bilo teže osvojiti Jugo-Ligu od Evrolige. Sigurano bi i danas dominirali i imali najveći broj predstavnika u Evroligi, a reprezentacija bi bila jedini ozbiljan protivnik amerima, ukoliko oni izađu u najjačem sastavu. U rukometu bi bili vrh, kao i u odbojci. Vaterpolo bi dominirali totalno. Slično kao i autor ovog (kao i obično) divnog teksta, naježih se dok pišem ovaj komentar i zamišljam scenario “Šta bi bilo, da nije bilo…”. Eh, ta nostalgija….

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana.